Jaka jest teoria jąkania?

Jąkanie występuje na całym świecie, we wszystkich grupach kulturowych, religijnych i społeczno – ekonomicznych. Pierwsze objawy jąkania można zauważyć, we wczesnym dzieciństwie, zwykle pomiędzy drugim a czwartym rokiem życia, w okresie intensywnego rozwoju mowy i sprawności językowych. Początkowo jąkanie rozwija się zwykle stopniowo, chyba że pojawia się nagle i gwałtownie. Wspólną cechą przypadków jąkania wczesnodziecięcego jest łatwa do zauważenia nieprzewidywalność i niestałość ich przebiegu.

Jąkanie u dziecka może różnić się zależnie od dnia i sytuacji. Ma to wpływ wiele rozmaitych czynników między innymi język dziecka, a poza tym: kontekst w jakim pojawia się wypowiedź, styl interakcji osoby, do której ono mówi, a także jego samopoczucie w danym momencie.

Teoria dziedziczności: mówi ona, że dziedziczy się określoną słabość układu nerwowego, która predysponuje do pojawienia się jąkania. Samego jąkania nie dziedziczymy, ale możemy dziedziczyć niską sprawność językową, niską sprawność motoryczną.

Teoria funkcjonalna. Określa jąkanie jako dysfunkcję fizjologiczną, spowodowaną opóźnieniem motoryki, zaburzeniami lateralizacji, zaburzeniami organizacji czasoprzestrzennej.

Teoria rozwojowa. Zakłada, że jąkanie powstaje w okresie kształtowania się mowy, na skutek specyficznych czynników działających w tym okresie na dziecko. Nieumiejętne z nim postępowanie, karanie go lub poprawianie mowy powoduje utrwalenie połączeń patologicznych. Według teorii Johnsona o rozwinięciu jąkania decyduje osoba słuchająca, najczęściej matka, która w pewnym momencie nazwie jąkaniem zwykłą rozwojową niepłynność mowy u dziecka i tym sposobem utrwali relacje walki w stosunku do zjawisk fizjologicznych, spotykanych w mowie każdego dziecka, takich jak wahanie, przedłużanie, powtarzanie. Niewłaściwe reakcje ze strony rodziców mogą doprowadzić do utrwalenia się tej niepłynności, czyli do powstawania trwalszych objawów jąkania.